CENTRUM MEDYCZNE: 75 734 68 68
STOMATOLOGIA: Legnica: 76 856 41 48 | Wrocław 71 337 33 36 | Bolesławiec 75 734 68 68 | Zgorzelec 75 773 94 04

Szerzej o protetyce

Protetyka jest działem stomatologii zajmującym się odbudową zniszczonych części pojedynczych zębów, oraz odtwarzaniem zębów utraconych z powodu nieleczonej próchnicy, chorób przyzębia czy urazu.
Odbudowa częściowo zniszczonych pojedynczych zębów jest możliwa, gdy zachowana jest jeszcze część koronowa zęba ale rozmiar zniszczenia jest tak duży, że wykonanie plomby jest niemożliwe lub nieracjonalne.
W powyższych przypadkach proponowanym rozwiązaniem są wkłady koronowe, nakłady, licówki lub korony.

Przy zniszczeniu korony zęba tak znacznym, że pozostają z niej jedynie niewielkie fragmenty lub przy całkowitej utracie korony zęba i przy zachowanym jednocześnie korzeniu można wykonać wkład koronowo – korzeniowy lub dostosować odpowiedni ćwiek do kanału korzeniowego. Stanowią one podbudowę dla korony protetycznej, która ma wielkość, kształt i kolor utraconej korony naturalnej.

Odbudowa zębów utraconych w całości tzn. wraz z korzeniem zależy od liczby utraconych zębów oraz od rozmieszczenia zębów zachowanych i ich osadzenia w kości. Można tu, w zależności od sytuacji wykonać mosty lub protezy ruchome różnej konstrukcji.

Szczególnym rodzajem braku uzębienia jest bezzębie czyli brak wszystkich zębów górnych lub/i dolnych. Wykonuje się tu protezy całkowite (tradycyjne ruchome) lub osadzane na różnego rodzaju wszczepach filarowych.

[box]Nakład

Jest podobny do wkładu koronowego, z tą różnicą, że jest znacznie większy. Odbudowuje większą niż wkład część korony zęba łącznie z niektórymi lub wszystkimi guzkami. Wytwarza się go ze stopów metali, porcelany nanoszonej na podłoże metalowe lub stosowanej bez metalu i z kompozytów protetycznych.[/box] [box]Wkład koronowy

Uzupełnia brakujące tkanki twarde zęba utracone w wyniku próchnicy lub urazu. Można go porównać do wypełnienia wykonanego w sposób typowy przez lekarza – stomatologa, z tą różnicą, że wytwarza się go w pracowni protetycznej ze stopów metali szlachetnych, porcelany lub specjalnych kompozytów protetycznych. Jest więc znacznie bardziej wytrzymały na działanie sił żucia niż zwykła plomba.

Wkłady koronowe ViTA Press

Wkład może być uzupełnieniem utraconych tkanek twardych zęba – jest wówczas samodzielną mikroprotezą lub może być częścią większego uzupełnienia. Przykładowo, przy braku pierwszego zęba trzonowego można wykonać wkłady koronowe do zębów ograniczających lukę i połączyć je ze sztucznym zębem uzupełniającym brakujący pierwszy trzonowiec. Powstanie mikroproteza – most składający się z dwóch wkładów i przęsła czyli sztucznego zęba. [/box] [box]Licówka

Jest uzupełnieniem protetycznym wykorzystywanym na odpowiednio zeszlifowaną wargową (licową) część korony zęba. Stosuje się je na przednie siekacze, kły czasami na zęby przedtrzonowe wtedy gdy ich wargowe powierzchnie są przebarwione w sposób nie pozwalający na wybielenie, uszkodzone lub przy wadach rozwojowych zniekształcających ząb lub zęby. Licówki wykonuje się wyłącznie z materiałów estetycznych – porcelany lub kompozytów protetycznych. Przykleja się je do zęba specjalnymi cementami.[/box] [box]Korona protetyczna

Jest uzupełnieniem protetycznym, które odbudowuje utraconą koronę naturalną zęba lub stanowi część mostu protetycznego. Korona protetyczna (nazywana dalej koroną) może pokrywać cały ząb i jest wtedy nazywana koroną całkowitą lub może pokrywać część zęba i jest wtedy nazywana koroną częściową. Korony całkowite wykonuje się z jednego lub dwóch rodzajów materiału.

Korony z jednego rodzaju materiału mogą być jednolicie odlane ze stopu metalu lub wykonane jednolicie z porcelany lub kompozytu protetycznego.

Korony z dwóch rodzajów materiałów składają się najczęściej z metalowej części wewnętrznej będącej rodzajem czapeczki pokrywającej ząb lub np. wkład koronowo – korzeniowy i części zewnętrznej imitującej koronę naturalną zęba. Część zewnętrzna może być wykonana z porcelany lub tworzywa sztucznego trwale połączonego z metalową częścią wewnętrzną. Wielkość, kształt i kolor części zewnętrznej są zgodne z zębami naturalnymi. Materiałem, z którego odlewa się części metalowe koron są stopy metali szlachetnych i nieszlachetnych a niekiedy czysty tytan. Metalowe części koron można wykonywać metodą galwaniczną. Uwaga: niektóre rodzaje koron można wykonywać wyłącznie ze stopów metali szlachetnych. Dotyczy to m.in. półkoron (koron trzyćwierciowych) koron teleskopowych.

Półkorony Zwane też koronami trzyćwierciowymi pokrywają niewidoczną (lub mniej widoczną) część zęba. Część wargowa zęba, czyli widoczna, pozostaje wolna. Korony te wymagają oszlifowania tylko tej części zęba, do których będą przylegać. Wykonuje się je ze stopów metali szlachetnych. Korony teleskopowe: Są szczególnym rodzajem koron, które nigdy nie występują samodzielnie. Stanowią zawsze część większej konstrukcji protetycznej. Korona teleskopowa to zespół składający się z dwóch koron. Pierwsza – jednolicie metalowa ma postać czapeczki pokrywającej oszlifowany ząb. Jest ona na stałe osadzona na zębie. Druga korona jest dokładnie dopasowana do pierwszej i nasuwana na nią. Ta druga korona połączona jest z ruchomą protezą, czyli tworzy całość: proteza + korona (względnie korony, gdy jest ich więścej). Po nałożeniu koron zewnętrznych na wewnętrzne powstaje tarcie, które zapewnia dobre umocowanie protezie. Korony zewnętrzne również wykonuje się ze stopów szlachetnych. W celach estetycznych pokrywa się je przeważnie tworzywem sztucznym.

Uwaga: Tworzywo sztuczne (kompozyt protetyczny) jest materiałem bardzo podobnym do naturalnego zęba lecz jest mało wytrzymały na ścieranie. Dlatego przeważnie pokrywa się nim tylko części widoczne koron. Części niewidoczne lub mało widoczne, które zwierają się z zębami przeciwstawnymi na ogół pozostają niepokryte tworzywem a więc widoczny jest na nich metal. [/box] [box]Wkład koronowo – korzeniowy

Jest rodzajem indywidualnie wykonanego ćwieka, który osadza się w odpowiednio przygotowanym wcześniej kanale korzeniowym. Wymaga to uprzedniego opracowania i wypełnienia kanału korzeniowego a następnie poszerzenia go. Wkłady koronowo – korzeniowe dzielą się na dwie części: kanałową (korzeniową) i koronową. Pierwsza stanowi „zakotwiczenie” w kanale, druga wystaje do jamy ustnej i jest podbudową dla korony protetycznej imitującej utraconą koronę własną zęba. Do zębów wielokanałowych o znacznej rozbieżności osi kanałów wykonuje się wkłady składające się z kilku części różnie ze sobą łączonych w zębie, dla którego są przeznaczone. Wkłady umocowuje się w zębie za pomocą cementu dentystycznego. Wkłady koronowo – korzeniowe wykonuje się głównie ze stopów metali szlachetnych lub nieszlachetnych. Ostatnio próbuje się wykonywać je z materiałów ceramicznych.[/box] [box]Mosty

Są uzupełnieniami protetycznymi, które odbudowują brak jednego lub większej ilości zębów. O możliwości ich zastosowania decyduje stan zachowanych zębów ich rozmieszczenie względem miejsca, z którego usunięto ząb (czyli luki) i osadzenie ich w kości. Założenie mostu jest możliwe gdy przed i za luką znajdują się zęby mocno osadzone w kości. Najprostszy most odbudowujący jeden ząb składa się z dwóch koron protetycznych i połączonego z nimi zęba sztucznego, nazywanego w protetyce przęsłem. W celu wykonania mostu należy zęby przeznaczone do pokrycia koronami odpowiednio oszlifować. Jest to zabieg nieodwracalny. W szczególnych sytuacjach można ząb sztuczny przymocować do zębów własnych nie koronami lecz wkładami koronowymi. O sposobie osadzenia mostu na zębach własnych pacjenta (korona czy wkład) decyduje lekarz w porozumieniu z pacjentem. Mosty wykonuje się przeważnie jako konstrukcje złożone z dwóch rodzajów materiału. Część nośną mostu, tzn. wewnęśtrzne części koron i przęsła wykonuje się ze stopów metali szlachetnych lub nieszlachetnych. Część zewnętrzną, licową, nadającą mostowi wygląd estetyczny wykonuje się z porcelany lub tworzywa sztucznego. Większość mostów jest uzupełnieniami stałymi, które do zębów własnych pacjenta przymocowuje się cementem dentystycznym. [/box] [box]Protezy ruchome

Protezy ruchome są protezami, które pacjent może samodzielnie wyjmować z jamy ustnej (np. w celu oczyszczenia ich) oraz wkładać z powrotem. Ze względu na rozległość uzupełnianych braków zębowych dzieli się je na protezy częściowe i całkowite protezy osiadające akrylanowe całkowite w bezzębiu

Proteza ruchoma częściowa

Służy do odbudowy częściowych braków uzębienia. Oznacza to, że teoretycznie nie może być ona stosowana w sytuacji, gdy brakuje jednego, dwóch lub trzech zębów. W sytuacji, gdy w łuku zębowym pozostanie chociaż jeden ząb własny, to proteza taka nadal jeszcze będzie określana jako częściowa. Protezy ruchome częściowe mogą być wykonane tak, że spoczywają na błonie śluzowej tych obszarów jamy ustnej, z których usunięto zęby i ewentualnie na podniebieniu. Ich utrzymanie w ustach zapewniają klamry, tzn. wypustki sprężystego drutu ze stali nierdzewnej częściowo obejmujące zęby własne. Proteza taka jest nazywana protezą osiadającą. Określenie to bierze się stąd, że proteza taka opiera się jedynie na tkankach miękkich (dziąśle i okostnej) i na znajdującej się głębiej kości. Nacisk protezy na podłoże powoduje stopniowy zanik kości. W miarę zaniku kości proteza zmienia swoje położenie względem zachowanych zębów i „osiada”. Ten rodzaj protez wykonuje się z akrylu, tworzywa sztucznego barwionego na różowo (do wykonania płyty protezy i jej trzonu imitującego dziąsło) lub zabarwionego na kolor zębów naturalnych (do wykonywania zębów sztucznych stosowanych w protezach).

Protezy częściowe podparte

Są to protezy, które co prawda spoczywają na błonie śluzowej w bezzębnych obszarach jamy ustnej, ale znajdują dodatkowe oparcie na odpowiednio przygotowanych zębach własnych pacjenta. Oparcie to zapewniają niewielkie, sztywne wypustki metalu zwane cierniami, zaczepiające się na zachowanych zębach. Działanie ich polega na tym, że przenoszą one część obciążeń zgryzowych, jakim podlega proteza, na zęby pacjenta. Zmniejsza się tym samym nacisk protezy na kość (poprzez dziąsło i okostną) i kość zanika dużo wolniej niż pod protezami osiadającymi. Protezy podparte wykonuje się najczęściej jako protezy szkieletowe. Składają się one ze szkieletu odlanego ze stopu kobaltu z chromem i molibdenem. Imitacja dziąsła i sztuczne zęby wykonane są z akrylu. proteza szkieletowa klamrowa przy brakach skrzydłowych żuchwy proteza szkieletowa klamrowa proteza szkieletowa tzw. klamrowa proteza szkieletowa z elementami retencyjnymi – klamry lane W wyjątkowych przypadkach protezę podpartą można wykonać z akrylu, w którym umocowuje się ciernie odlane ze stali dentystycznej lub ze stopu kobaltowo chromowego.

Sposoby zamocowywania protez szkieletowych w jamie ustnej

Najbardziej rozpowszechnionym sposobem umocowywania protez szkieletowych jest stosowanie klamer. Klamry są to sprężyste, metalowe wypustki stanowiące część szkieletu protezy. Obejmują one zęby sąsiadujące z miejscem pozbawionym zębów i dzięki tarciu utrzymują protezę w ustach. Ich zaletą jest to, że zazwyczaj nie wymagają przygotowania zębów, na których będą się znajdować (choć czasem taki ząb trzeba pokryć koroną protetyczną, aby poprawić jego kształt i sprawić aby działanie klamry było mocniejsze). Wadą klamer jest to, że są widoczne, czego nie akceptują niektórzy pacjenci. Innymi sposobami umocowania protez szkieletowych w jamie ustnej jest zastosowanie zatrzasków, zasuw i zamków. Są to niewielkie urządzenia które poprzez tarcie lub w inny mechaniczny sposób utrzymują protezę we właściwym położeniu. Ich zastosowanie wymaga wcześniejszego przygotowania zębów, na których mają się znaleźć. Polega to na oszlifowaniu zęba wybranego do tego rodzaju elementu umocowującego i zęba z nim sąsiadującego. Na oba te zęby wykonuje się korony protetyczne połączone ze sobą, a do korony, która sąsiaduje z obszarem bezzębnym umocowany jest zatrzask, zasuwa lub zamek. Zatem oprócz planowanej protezy należy wykonać dwie korony. W przypadku planowania drugiej zasuwy (zatrzasku, zamku) trzeba oszlifować następne dwa zęby i pokryć je połączonymi koronami. Zaletą tego postępowania jest rezygnacja z widocznych klamer. Do pewnego stopnia wadą czy niedogodnością jest konieczność oszlifowania dwóch a nawet czterech zębów. Koszt leczenia protetycznego składa się w tym przypadku z ceny koron, elementu lub elementów mocujących i ceny samej protezy.

Uwaga: zastosowanie opisanych urządzeń mocujących protezę szkieletową eliminuje co prawda widoczne klamry, ale w niektórych sytuacjach nie zapewnia całkowitego ukrycia protezy, czy zamaskowania jej obecności w jamie ustnej. O to czy proteza będzie całkowicie niewidoczna, należy szczegółowo wypytać lekarza. Protezę szkieletową można osadzić w ustach za pomocą koron teleskopowych. Korony zewnętrzne są wtedy częścią protezy a wewnętrzne są zacementowane na zębach pacjenta. W czasie zakładania protezy korony zewnętrzne nasuwają się na wewnętrzne. W chwili, gdy proteza osiągnie swoje właściwe położenie, tarcie powierzchni koron utrzymuje ją na podłożu. Materiałem, z którego wykonuje się korony teleskopowe są stopy metali szlachetnych zapewniające niezbędną precyzję odlewów.

W sytuacji, gdy w szczęce lub żuchwie występują rozległe braki zębowe ale jeszcze istnieją pojedyncze zęby (jeden, dwa lub trzy), to istnieje możliwość następującego ich wykorzystania: zęby takie można poddać leczeniu kanałowemu, następnie skrócić do poziomu dziąsła i wykonać do nich specjalny rodzaj wkładów korzeniowych, które znacznie poprawią utrzymanie protezy ruchomej. Wkłady takie składają się z części wnikającej do kanału korzenia, czapeczki pokrywającej korzeń i elementu zatrzaskowego, często w postaci kulki. Proteza ma postać protezy całkowitej, pokrywającej zarówno obszar nieuzębiony, jak i korzenie z wkładami. W jej płycie, w części przylegającej do dziąsła znajdują się matryce z tworzywa sztucznego, które zatrzaskują się na kulce stanowiącej część wkładu. Powstaje w ten sposób dość silne umocowanie protezy.[/box] [box]Bezzębie

Bezzębiem określa się całkowity brak zębów w szczęce i/lub żuchwie. Można zatem mówić o bezzębiu górnym i dolnym. Leczenie protetyczne polega w tej sytuacji na wykonaniu protez całkowitych. Mogą być one jednolicie z tworzywa sztucznego – akrylu lub w części mogą być zbudowane z metalu (płyta protezy) a częściowo z tworzywa akrylowego („sztuczne dziąsło” czyli trzon protezy). Sztuczne zęby najczęściej wykonane są również z akrylu. Wytwarzane są fabrycznie. Istnieje możliwość indywidualnego wykonania zębów do protez lecz jest to bardzo kosztowne. Lekarz w porozumieniu z pacjentem określa wielkość, kształt i kolor zębów.

Produkuje się również zęby sztuczne z porcelany. Są one jednak droższe od akrylowych i na ogół sprowadza się je na specjalne zamówienie. Mają trwalszy połysk niż zęby akrylowe, wolniej ulegają starciu, lecz są cięższe, co może być niekorzystne w przypadku protezy górnej. W niektórych sytuacjach ich zastosowanie staje się niemożliwe. proteza szkieletowa tzw klamrowa Protezy całkowite można wykonać również w ten sposób, że ich płyty zostają odlane z metalu a część dziąsłowa i zęby sztuczne będą akrylowe protezy całkowite z laną płytą pallatinalną i lingualną.

Uwaga: Protetyczne leczenie bezzębia jest jednym z najtrudniejszych zadań jakie stają przed lekarzem stomatologiem w codziennej praktyce. Wymaga ono od lekarza znacznego doświadczenia i wyobraźni. Pacjent natomiast powinien być świadomy tego, że protezy całkowite zachowują się w ustach inaczej niż nawet duże protezy częściowe. Protezy częściowe, za pośrednictwem klamer lub innych precyzyjnych elementów utrzymują się w jamie ustnej o wiele lepiej niż protezy całkowite. Proteza całkowita górna, mająca dzięki rozległości podniebienia większe przyleganie, zazwyczaj przysysa się do podłoża i jest łatwiejsza w użytkowaniu niż dolna. Dolna proteza całkowita mająca z przyczyn anatomicznych (obecność języka) kształt podkowy ma mniejszą powierzchnię przylegania do podłoża a jej przyssanie jest niewielkie a niekiedy nie występuje w ogóle. Proteza dolna, całkowita utrzymuje się na podłożu głównie dzięki przyleganiu i pracy otaczających ją tkanek miękkich: policzków, warg i języka. Wymaga dłuższego czasu przyzwyczajenia się do niej. Wymiana starych protez całkowitych na nowe może również spowodować przejściowe trudności w użytkowaniu nowych protez. Zazwyczaj po oddaniu protez całkowitych lub częściowych konieczna jest wizyta kontrolna, w czasie której lekarz ma możliwość wykonania niezbędnych korekt.[/box]

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close